تعویض مفصل زانو، گامی مهم برای بهبود درد و بازگشت به فعالیت‌های روزمره است.
فیزیوتراپی پس از این جراحی نقش حیاتی در بازگرداندن دامنهٔ حرکت، قدرت عضلانی و ثبات مفصل دارد.
تیم فیزیوتراپی با همکاری جراح ارتوپد، براساس طرح بهبود شخصی هر بیمار، برنامه‌ای منظم و گام‌به‌گام را تدوین می‌کند تا
بهبودی امن و کارآمد باشد.
مرحلهٔ نخست:
مراقبت‌های پس از جراحی تعویض مفصل زانو
روزهای اولیه تا دو هفته اول • هدف اصلی کاهش درد، ورم و جلوگیری از لخته‌شدن خون است.
کنترل درد با روش‌های غیرتهاجومی، بالابردن پا و استفاده از روش‌های سردسازی به بهبود سریع کمک می‌کند.
• آغاز تمرین‌های محدودهٔ حرکتی به‌طور تدریجی و با نظارت فیزیوتراپیست، به‌منظور جلوگیری از سفتی و حفظ حرکت مفصل
انجام می‌شود.
• تقویت عضلات پایه مانند چهارسر ران و عضلات اطراف زانو با تمرین‌های سبک و ایمن برای حفظ پایداری مفصل آغاز
می‌شود.
مرحلهٔ میانی:
مراقبت‌های پس از جراحی تعویض مفصل زانو
از هفتهٔ دوم تا سه تا چهار ماه • افزایش تدریجی دامنهٔ حرکت و تلاش برای رسیدن به خم و راست‌شدن مناسب زانو، بسته به
نوع عمل و وضعیت بیمار.
• تقویت عضلات ران و کمر برای بهبود تعادل و کارایی راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها و انجام فعالیت‌های روزمره با فشار کمتر بر
مفصل زانو.
• آموزش رفتارهای حرکتی صحیح و حفظ وضعیت بدنی مناسب برای کاهش فشار غیرضروری بر مفصل تعویض‌شده.
مرحلهٔ نهایی:
مراقبت‌های پس از جراحی تعویض مفصل زانو
بازتوانی، حفظ و پیشگیری • اجرای برنامه‌های ورزشی منظم برای حفظ قدرت، انعطاف‌پذیری و ثبات مفصل زانو، تا طولانی‌مدت
دوام بیمار حفظ شود.
• نکات پیشگیری از درد مزمن یا سفتی با رعایت وزن سالم، برنامهٔ ورزشی منظم و تنظیم فعالیت‌ها با توجه به پیشرفت فردی. •
ارزیابی‌های دوره‌ای توسط تیم فیزیوتراپی جهت بهینه‌سازی شدت و نوع تمرین‌ها و کاهش احتمال عود درد یا محدودیت
حرکتی.
نکات کلیدی برای موفقیت مراقبت پس از تعویض مفصل زانو • پیروی دقیق از دستورات جراح و تیم فیزیوتراپی، از جمله
داروها، استفاده از بریس و برنامهٔ تمرین.
استمرار در انجام تمرین‌ها حتی در روزهای بدون درد، به منظور حفظ نتیجهٔ جراحی.
ارتباط منظم با تیم درمان برای گزارش هر درد غیرعادی، ورم شدید یا محدودیت حرکت.
حفظ وزن سالم و ایجاد عادت‌های ورزشی پایدار برای دوام نتایج درمان.
(دکتر کوروش فاتح جراح و متخصص ارتوپدی)
