دررفتگی زانو یک آسیب جدی مفصلی است که میتواند باعث درد شدید و محدودیت در حرکت و فعالیت روزمره شود. این عارضه زمانی اتفاق می افتد که استخوان‌های تشکیل‌دهنده مفصل زانو یعنی استخوان ران، درشت‌نی و کشکک از ترازحالت طبیعی خود خارج شوند. دررفتگی زانو با شکستگی تفاوت دارد، اما هر دو به بافت‌های نرم اطراف مفصل مانند رباط‌ها، تاندون‌ها و عروق خونی آسیب می رسانند.
انواع دررفتگی زانو
این عارضه به دو نوع اصلی تقسیم میشود
نوع اول:این نوع دررفتگی کمتر اتفاق میافتد .در این حالت استخوان ران و درشت‌نی به طور کامل از یکدیگر جدا می شوند. این عارضه زمانی اتفاق میافتد که فشار زیادی بر روی زانو وارد میشود . این فشار میتواند بر اصر آسیب های جدی مانند تصادف ،پرت شدن از ارتفاع باشد که آسیب شدیدی بر زانو وارد می کند.
نوع دوم: این نوع شایع‌ترین در رفتگی زانو است و زمانی رخ می‌دهد که کشکک یعنی استخوان کاسه زانو از شیار طبیعی خود خارج بشود. این حالت در بیشتر مواقع به سمت بیرون زانو اتفاق میافتد و ممکن است بر اثر ضربه مستقیم، چرخش ناگهانی زانو، یا ضعف عضلات چهارسر ران باشد.
علت این عارضه
وارد شدن نیروی شدید و ضربه مستقیم به زانو، مانند ضربه در حین ورزش یا تصادفات.
چرخش ناگهانی پا در حالی که زانو ثابت است.
برخی افراد به دلیل ناهنجاری‌های مادرزادی در شکل زانو یا ضعف رباط‌ها بیشتر در معرض دررفتگی هستند
علائم
درد شدید،تغییر شکل ظاهری زانو،تورم و کبودی، ناتوانی در حرکت دادن زانو، بی‌حسی یا گزگز،
درمان دررفتگی زانو
درمانو جا انداختن دررفتگی زانو باید بلافاصله و توسط پزشک انجام شود.
مراحل اصلی :
جاانداختن: پزشک با انجام مانورهای مخصوص استخوان ها را به حالت طبیعی خود برمیگرداند،معمولا انجام این کار با بی حسی موضعی صورت میگیرد.
بی‌حرکت کردن زانو: پس از جااندازی، زانو با استفاده از آتل، بریس یا گچ برای مدت مشخص زانو بی‌حرکت میشود تا رباط‌ها و بافت‌های آسیب‌دیده بهبود یابند.
انجام فیزیوتراپی: پس از دوره درمان و بی‌حرکتی، انجام فیزیوتراپی برای تقویت عضلات چهار سر زانو، افزایش دامنه حرکتی و بازگرداندن عملکرد طبیعی زانو بسیار ضروری است.
جراحی: در موارد شدید که زانو دچار آسیب جدی شده باشد مانند: آسیب‌های رباطی یا عروقی گسترده ممکن است زانو نیاز به جراحی برای ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده پیدا کند.
دررفتگی زانو یک وضعیت اورژانسی است و در صورت بروز آن، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید تا از عوارض طولانی‌مدت جلوگیری شود.
(دکتر کوروش فاتح جراح و متخصص ارتوپدی دکتر فاتح پزشک متخصص آسیب های ورزشی)
