پای ضربدری و درمان آن
پای ضربدری که به نام صافی یا پرانتزی نیست، به وضعیتی گفته می‌شود که پاها به سمت داخلی یا بیرونی انحراف پیدا می کنند.
تا جایی که زانوها و مچ به شکل ضربدری نسبت به یکدیگر قرار می‌گیرند.
این حالت می‌تواند به صورت مادرزادی از بدو تولد یا در اثر رشد نامتعادل، وزن بیش از حد، ضعف عضلات ساق و ران، یا
ناهنجاری‌های مفصلی ظاهر شود. غالباً در کودکان خوش‌خیم است و با رشد کودک تغییر می‌کند، اما در برخی موارد ممکن
است تا بزرگسالی باقی بماند و موجب درد، ساییدگی مفصل زانو و خستگی طولانی‌مدت شود.
علائم رایج عبارت‌اند از فاصله کم بین زانوها در ایستادن، اصطکاک داخلی پاها، درد خفیف تا متوسط در زانو یا ران و کاهش
ثبات هنگام دویدن یا پریدن.
تشخیص
پای ضربدری و درمان آن
تشخیص معمولاً با معاینه بالینی آغاز می‌شود و پزشک یا فیزیوتراپیست جهت بررسی محورهای بدن، وضعیت زانوها و ساق‌ها
از استخوان‌شناسی فردی اطلاع می‌گیرند.
در برخی مواقع از تصاویر اشعه ایکس یا MRI برای ارزیابی دقیق‌تر نحوه تراز استخوان‌ها استفاده می‌شود تا شدت انحراف و
وضعیت مفصل‌ها مشخص شود.
شدت پای ضربدری می‌تواند ثبات گام و الگوی حرکت را تحت تأثیر قرار دهد و در طولانی‌مدت به استئوآرتریت زودرس منجر
شود.
روش‌های غیرجراحی اغلب در ابتدا و برای موارد خفیف تا متوسط توصیه می‌شود:
تمرینات تقویتی و کششی:
تقویت عضلات داخلی ران، کاف و هم‌چنین عضلات ناحیه ساق می‌تواند پای ضربدری را بهبود دهد و پخش فشار را متعادل کند.
تمرین‌های تعادلی و پروپریوسپتیو هم مفید است.
فیزیوتراپی و کار درمانی:
پای ضربدری و درمان آن
تکنیک‌های نرم بافتی، ماساژ تخصصی و تمرین‌های حرکت‌درمانی برای بهبود دامنه حرکت و هماهنگی گام.
کفش مناسب:
استفاده از کفش با پشتیبانی مناسب قوس داخلی و در برخی موارد استفاده از طراحی‌های خاص برای اصلاح محورها و کاهش
فشار روی مفاصل زانو.
کنترل وزن و ورزش‌های مناسب:
حفظ وزن مطلوب و رفتن به سمت فعالیت‌های کم‌ضربه مانند دویدن روی سطح نرم یا شنا.
درد و التهاب:
پای ضربدری و درمان آن
در صورت درد شدید ممکن است از داروهای ضد التهاب یا مکمل‌های غیردارویی با نظر پزشک استفاده شود.
در موارد شدید یا هنگامی که با وجود درمان‌های غیرجراحی بهبود قابل توجهی حاصل نمی‌شود، جراحی مطرح می‌شود.
هدف از جراحی اصلاح مسیر محوری یا بازطراحی مفصل آمریکایی است تا نیروها به طور متوازن‌تری رد و بدل شوند و
طولانی‌مدت سلامت زانو و مفاصل اطراف حفظ شود.
تصمیم‌گیری نهایی باید با ارتوپد تخصصی بر اساس شدت انحراف، سن، سطح فعالیت و سازگاری فرد با روش‌ها انجام گیرد.
