سیاه شدن استخوان ران با نام علمی نکروز آواسکولار سر فمور
سیاه شدن استخوان ران، این اصطلاح عامیانه به یک وضعیت پزشکی فوق جدی گفته می شود.در این بیماری قسمت بالایی استخوان فمور که در مفصل لگن قرار دارد دچار مشکل در عملکرد خونرسانی می شود.زمانی هم که خونرسانی به صورت صحیح اتفاق نیفتد و خون کافی نرسد سلول‌های استخوانی می‌میرند و در نهایت موجب از بین رفتن کامل سر استخوان ران می شود که این بیماری با دردی بسیار شدیدکه موجب محدودیت حرکتی می شود همراه است.
سیاه شدن استخوان ران
وقتی می گوییم استخوان ران سیاه شده است یعنی تغییراتی در تصاویر رادیولوژی ام آر آی(MRI)مشخص شده که نشان دهنده ی تخریب جدی وفروپاشی استخوان است که به آن نکروز آواسکولار سر فمور می گویند.
عواملی که موجب این بیماری می شود
استفاده ی طولانی مدت از داروهای کورتون(کورتیکواستروئیدها)
مصرف زیاد الکل موجب آسیب به رگهای خونی می شود.
برخی شکستگی ها و دررفتگی های مفصلی که مانع خون رسانی می شوند.
برخی بیماری هایی مانند لوپوس،کم خونی داسی شکل،پانکراتیت و بیماری گوشه.
پرتو درمانی و شیمی درمانی در مواردی کم ممکن است موجب نکروز آواسکولار سر فمور.
فشار خون بالا و کلسترول بالا که کنترل نشده باشد میتواند به دیواره ی عروق آسیب بزند.
علائم و تشخیص
سیاه شدن استخوان ران
دردهای مکرر در کشاله ی ران،باسن و یا زانو که هنگام فعالیت تشدید میشود.
درد به مرور زمان افزایش میابد.
لنگش یا تغییر در حالت راه رفتن
محدودیت در چرخش حرکات پا
در حالتی که بیماری پیشرفت کرده باشد درد در هنگام استراحت و یا خواب نیز وجود دارد.
تشخیص AVN
مرحله I تا IV (یا بالاتر بسته به سیستم تقسیم): از AVN با تغییرات ساب‌کاپس تا تخریب کامل سر فمور. این طبقه‌بندی به راهنمایی درمانی بسیار کمک می‌کند.
آزمون‌های تصویربرداری
X-ray: در مراحل دیررس تغییراتی مانند تخریب سر فمور یا تغییر حالت استخوان دیده میشود. در مراحل اولیه ممکن است طبیعی باشد.
MRI: بهترین روش برای تشخیص زودهنگام و درمان و همچنین تعیین گسترش و مرحله بیماری. ام آر آی حساسیت بالایی برای بافت نرم و استخوان مرده دارد.
CT اسکن: این تصویر برداری برای ارزیابی دقیق ساختار و نقشه‌برداری از سطح و ضخامت استخوان است.
اسکن استخوان یا استرین تکتاز (bone scan): گاهی برای ارزیابی جریان خون در استخوان به کار می‌رود.
مراحل بیماری
I: در این مرحله تغییر کم اما قابل توجهی در X-ray، اما MRI نشان‌می دهد که تغییرات اولیه است.قابل کنترل و درمان است.
II: تغییراتی در استخوان سر فمور در X-ray دیده میشود، اما سطح مفصلی به طور قابل توجهی تخت یا ناپایدار نیست و قابل کنترل و درمان است.
III: در این مرحله نیز تبدیل به یک خط کمانی یا ترمیم سطحی مشاهده میشود. سطح مفصلی به شکل کپسول‌مانند دچار تغییر حالت میشود اما تخریب کامل وجود نداردو باز هم قابل کنترل و درمان است.
IV: این مرحله متاسفانه مرحله ی فروپاشی و تخریب کامل با تغییر شکل سر فمور و آسیب دیدگی مفصل لگن می باشد.
در مرحله آخر پزشک اساسی ترین روند درمان را پیش میبرد. در این مرحله با انجام جراحی و تعویض مفصل ران بیمار میتواند بعد از طی کردن روند درمان به زندگی عادی و انجام فعالیت های روزمره ی خود برگردد.
درمان سیاه شدن استخوان ران
راه های درمانی غیرجراحی (این مراحل اولیه یا برای کاهش درد است)مانند فیزیوتراپی.
درمان‌های نگهدارنده مفصل (برای مراحل اولیه تا میانه)است.
درمان از طریق جراحی تعویض مفصل (برای مراحل پیشرفته انجام میشود.)
